Matematyka w ruchu · Klasa 8 · liceum · funkcje
Funkcja liniowa
Dwie liczby we wzorze y = ax + b decydują o całym wykresie: a o nachyleniu, b o tym, gdzie prosta przecina oś y.
Co się stanie z prostą, gdy a będzie ujemne?
Klasa 8 · liceum · funkcje
Porusz rysunek
y = ax + b
Co sprawdzić
- Zmieniaj tylko b: prosta przesuwa się w górę i w dół, a nachylenie się nie zmienia.
- Zmieniaj a: przy a > 0 funkcja rośnie, przy a < 0 maleje, przy a = 0 prosta jest pozioma.
- Obserwuj zielony punkt – to miejsce zerowe x = −b/a.
Wyjaśnienie
Współczynnik a mówi, o ile zmienia się y, gdy x rośnie o 1. Dlatego od a zależy nachylenie i to, czy funkcja rośnie, czy maleje.
Wyraz wolny b to wartość funkcji dla x = 0 – punkt przecięcia z osią y (żółty).
Miejsce zerowe (zielone) to inny punkt: tam y = 0, czyli ax + b = 0 i x = −b/a.
Typowy błąd
Częsta pomyłka: podanie punktu przecięcia z osią y (czyli b) zamiast miejsca zerowego.
Diagnoza rozpoznaje ten błąd w odpowiedziach jako: „Podaje punkt przecięcia z osią y zamiast miejsca zerowego”.
Co mówią badania
-
Obszerny przegląd badań nad nauczaniem funkcji i wykresów: jakie zadania stawia się uczniom, jakie mają intuicje i nieporozumienia oraz jak uczyć tego działu.
Leinhardt, G., Zaslavsky, O., Stein, M. K. (1990). Functions, graphs, and graphing: Tasks, learning, and teaching. Review of Educational Research, 60(1), 1–64. -
Przegląd strategii uczenia się. Przewidywanie wyniku przed sprawdzeniem okazało się skuteczne już u dzieci z młodszych klas szkoły podstawowej – dlatego każdy pokaz zaczyna się od pytania „Najpierw zgadnij”.
Brod, G. (2021). Generative learning: Which strategies for what age? Educational Psychology Review, 33(4), 1295–1318.